عــاقــلان داننــد!

نقل مطالب این تارنگار، با ذکر نام کامل نویسنده/مترجم بلامانع است

رابطه شخصیت و خرید (روانشناسی)

ورنا‌‌‌‌ فریدریکه هازل/ امیر حسین اکبری شالچی

 

 

برگردان از:Psychologie Heute, März 2006             

 

 

رابطۀ شخصیت و خرید

 

 

کسانی که کالاهای مصرفی را نشانه‌ی کامیاب بودن و کلید خوشبختی می‌دانند، بیش از همه در دام حرص خرید کالاهای بیهوده می‌افتند.

 

ویترین‌ها همه را از راه بدر می‌کنند، چشم‌های مردم برق می‌زند و سبد خرید، سرکود از چیزهایی است که آدم هیچ نیازی به آنها ندارد: پژوهشگران می‌گویند یک تا ده درصد مردم کشورهای صنعتی، گرفتار بیماری "حرص خرید" هستند. نشانه‌های آن اینهاست: به تاپ‌تاپ افتادن دل به گونه‌ای که شخص نمی‌تواند خود را نگه دارد، این احساس که کنترل خود، کاری زیانبار است، و بی‌تفاوتی در برابر پی‌آمدهای شخصی و اجتماعی و مالی خرید کالایی بیهوده. هلگا دیتمار پژوهشگر دانشگاه ساسکس می‌گوید که به ویژه زن‌ها و جوانان و کسانی که مادی به زندگی نگاه می‌کنند، در خطر این بیماری هستند (British Jornel of Psychologie Bd. 96, 2005).

                                                                                                                          

 

این پژوهشگر انگلیسی با پرشسنامه‌ای به برآیندهای دلچسپی رسیده. کسانی که پرسشنامه‌ها را پر ‌کرده‌اند صادقانه نشانه‌های حرص بیجای خرید را از خود نشان داده‌اند: ("من حس می‌کنم یک چیزی در درونم هست که مرا وادار به خرید می‌کند") و یا به روشنی هویدا ساخته‌اند که تنها به مادیات ارزش می‌گذارند ("اگر من برخی از چیزهایی را که ندارم داشته باشم، زندگیم هم بهتر خواهد شد").

 

نخستین گروه مورد بررسی او از صد و سی و شش نفری انجام یافت که با سازمان‌های خودیاری در زمینه‌ی حرص خرید در تماس بودند. برخی از آنان نیز کسانی بودند که به آگهی‌های جلب خریداران کنترل‌ناپذیر پاسخ داده بودند. یک گروه دیگر هم از صد و نود و چهار نفر از مردم عادی کوچه و بازار ساخته شد. جهت‌مندی مادی اندیشه‌ها خود را در درجه‌ای بالا و به عنوان عاملی بسیار خطرناک نشان داد: کسانی که مورد بررسی بودند، می‌پنداشتند که کالاهای مصرفی کاذب، نشانه‌ی کامیابی و کلید خوشبختی می‌باشند، و گذشته از این بیشتر نشانه‌های حرص خرید را هم از خود پدیدار می‌کردند. باز هم این زن‌ها و جوان‌ها بودند که در دام این آز افتاده بودند. اینکه آنان دانشگاه رفته بودند یا نه یا اینکه چه رشته‌ای خوانده بودند، سرگرم کار بودند یا بیکار، هیچ کدام در این زمینه نقشی بازی نمی‌کرد!

 

این پژوهشگر برای بررسی نازک‌سنجانه‌تر نقش سن و سال، پرسشنامه‌ی دیگری برای نوجوانان شانزده تا هجده سال فراهم ساخت. ارزش‌های مادی در میان نوجوانان بیشتر بود تا بزرگسالان؛ و چهل و چهار و ممیز یک دهم درصد آنان نشان دادند که زمانی که کالای را می‌بینند، نیرویی ناشناخته آنها را ناخواسته وادار به خرید آن می‌کند- باز این نیز خود نشان می‌دهد که بینش مادی، نقش بزرگی در پدید آمدن طمع خرید کالاهای بی‌مورد بازی می‌کنند.