عــاقــلان داننــد!

نقل مطالب این تارنگار، با ذکر نام کامل نویسنده/مترجم بلامانع است

ضرب المثل های اندیشه انگیز جهان (2)/proverbs/ sprichwoerter der welt/denkwuerdig

امیر حسین اکبری شالچی


 

آبرو و شرف و غیرت/ رگ/ غیرت/ ناموس/ غیور/ غیرتمند/ باغیرت/ بی‌غیرت/ بی‌رگ/ بی‌همه‌چیز*****************

 

آبرو چو رفت، رو هم می‌رود (ایران).

آبی که آبرو ببرد، در گلو مریز! (افغانستان)

آیینه‌صفت، خاک خور و آب نگه دار (افغانستان)

تا آبرو نریزی، این آسیا نگردد (افغانستان).

تهیدستی آبرومندانه از دارایی بدون آبرو خوش‌تر! (آلمان)

 


شکیبایی و بردباری/ تولرانس/ صبر/ صبوری/ جنبه/ بی‌جنبگی/ باجنبه/ صابر/ *****************

 

آرزو، تنها کسی را می‌شناسد که برایش شکیباست (عرب‌ها).

اگر آهسته بروم، بدبختی به من درمی‌رسد؛ اگر تند بروم، من از آن پیش‌تر می‌روم (کردها).

با شکیبایی، برگ توت پیراهن ابریشم می‌شود (چین).

برای باغ  باید شکیبا بود (اتریش).

برای دوستیِ دو کس، شکیبایی و گذشت یکی‌شان بایسته است (هندوستان).

 

 

 

شوخی/ مزاق/ مزاح/ ملعبه/ دست انداختن*****************

 

روان‌ها با شوخی سالم می‌شود (مکه).

شکم گشنه، شوخی سرش نمی‌شود (آلمان).

شوخی همیشه جدی می‌شود (آلمان).

شوخی، بهترین محافظ در برابر بدخواه است (آفریقا).

گربه به موش گفت: «شوخی باید باشد! (آلمان).

کسی که شوخی سرش نمی‌شود، نباید به میان مردم برود (آلمان).

شوخی چیز خوبی‌ست، اما اگر همه بخندند (آلمان).

 

 

شوهر/ گاتار/ شوی/ *****************

 

اگر زن حسود نبود، یک شهر را یک شوهر بس بود ! (ایران)

در هفته‌ی عروسی به شوهرت «اطمینان» بده تا وی همیشه آن را به تو پیشکش کند! (عرب‌ها)

زن را شوی نگه دارد، پنیر را خیک! (جمهوری آذربایجان)

زن لال هرگز از شوهرش کتک نخورده! (فرانسه)

زن، همیشه شوهری می‌یابد، اما بچه‌ها مادر نمی‌یابند (فنلاند).

زن‌مرده را زن بده، زن‌طلاق را سنگ! (افغانستان)

 


شیطان/ اهریمن*****************

 

«باید» خوراک شیطان است (کولی‌های اروپای خاوری).

اگر زن‌ها کاری نمی‌کردند، شیطان از پس هیچ کاری برنمی‌آمد! (اسپانیا)

اگر مردی تنها اندکی از شیطان زیباتر باشد، زیباست (انگلیس).

اگر هر کس، چیز خود را داشت، شیطان چیزی نداشت! (ایسلند)

ای بسا ابلیس آدم‌رو که هست! (سعدی/ ایران)

با آدم به زبان آدم سخن بگو، با شیطان به زبان شیطان! (چین)

تا آدم بیاید بگوید سال آینده چه خواهد شد، شیطان از خنده روده‌بر شده! (ژاپن)

تنهاخور برادر شیطونه! (کرمان)

جنگ، کار شیطان است! (تاجیکستان)

خردسالان را با شیطان ترسانند، و بزرگسالان را با آدم (موسویان)

درس شیطانی زود آموخته می‌شود (افغانستان).

 


شیفتگی/ عشق/ عاشقی/ شیدایی/ بیدلی/ دلشدگی/ عاشق شدن/ دل دادن/  *****************

 

آتش شیداییِ بدان، بد است (تورفان چین).

از دوست یک اشارت+ از ما به سر دویدن (افغانستان)

اسب هم از شیفتگی لگد می‌اندازد (فنلاند).

آغاز عشق، بیماری‌ست و انجامش، مرگ! (افغانستان)

جایی که شیفتگی بر آن چیره است، بالا و پایین ندارد (ژاپن).

چون بی‌پولی از در بیاید، شیدایی از پنجره بیرون می‌رود! (عرب‌ها)

 


صلح و آشتی*****************

 

اگر صلح می‌خواهی، صلح بده (آلمان).

آن کس که می‌خواهد در صلح زندگی کند باید در دستی، آتش و در دستی، آب داشته باشد (اسلواکی).

با کافر و مسلمان بنشین و صلح کن! (افغانستان)

بهترین صلح، میان دو هم‌تراز است (آلمان).

بی ابر باران نیست، بی مهر صلح نیست (اتیوپی).

تا صلح توان کرد، در جنگ مکوب (افغانستان).

جایی که صلح نیست، نیک‌بختی هم نیست (آلمان).

حاضر به جنگ باش اگر صلحت آرزوست (افغانستان).

صلح بد، به از جنگ خوب (آلمان).

صلح پول زاید و پول، جنگ! (فرانسه)

صلح را معمولاً گران نمی‌خرند (نروژ).

 


ضرب‌المثل/ متل‌ها/ ضرب المثل ها/ *****************

 

بی ضرب‌المثل و بی دلیل سخن نگو و دهانت را ببند! (چین)

پیری که ضرب‌المثل‌های بسیار می‌داند، می‌تواند هر درگیری را خاموش کند (نیجریا).

سرزمین هر گونه باشد، ضرب‌المثل‌هایش هم همان گونه است (آلمان).

 


عروس*****************

 

آدم خواب‌آلود، عروس را می‌خواهد چه کار کند؟ (آلمان)

از عروس کی تعریف می‌کند؟ مشاطه‌اش! (شوشتر)

آن کس که با عینک شیفتگی می‌نگرد، قوز عروس را سینه‌ی لطیف می‌بیند (روسیه).

بخت برگردد، عروس در حجله نر گردد (ایران).

عروس از خانه‌ی پدر کور بود، کلاغ آمد چشمش را هم کند! (شوشتر)

 


عروسی*****************

 

آدم بیچاره را به عروسی  فرا نمی‌خوانند (آلمان).

اگر عروسی کردن آسان بود، هر روز عروسی بود (عرب‌ها).

برای بدبخت شدن هیچ چیزی کارگر نیست، مگر عروسی! (ایالات متحده)

به زن گفتند: «در آسمان عروسی است!»، گفت: «نردبان می‌آورم، می‌روم!» (گرجستان)

نام عروسی را جشن گذاشته‌اند، مبادا زهره‌ی آدم چاک شود! (آذربایجان ایران)

 

فرزان مردم/ حکمت خلق/ عقل مردم/ حکمت عامیانه/ فلسفۀ عوام*****************

 

آب آلوده را نتوان شست (آفریقا).

آخر شاه‌منشی، کاه‌کشی! (افغانستان)

ادا دیدن دارد، گفتن ندارد (شوشتر).

 


فرمانروا/ حاکم/ حاکمیت/ حکمروا/ فرمان‌فرما*****************

 

آفت رعیت، گردن‌کشی از اطاعت (افغانستان).

امر پادشاه، واجب! (تاجیکستان)

آن هنگامی که آدم کار کرد و حوا نخ ریسید، کسی قیصری نمی‌شناخت! (ایسلند)

برده همیشه گناهکار است! (آفریقا)

بگذار شیر ترا بخورد، بهتر از آن است که در دوره‌ی چیرگی روباهان زندگی کنی! (عرب‌ها)

بلبلانْ خاموش و خر در عرعر است! (ایران)


فروتنی و خودبزرگ‌بینی/ کبر/ غرور/ مغرور/ خودشکنی/ شکسته‌نفسی/

تملق/ متکبر*****************

 

اظهار عجز پیش ستم‌گر روا مدار+ اشک کباب باعث طغیان آتش است (ایران)

آن کس که بالا نرود، فرو نیفتد (موسویان).

با فاسق متواضع بهتر که با عابد متکبر مصاحبت کردن (افغانستان)

بالا که رفتی، به پایین هم یک نگاهی بکن! (آلبانی)

به قدر مال باشد، سرگرانی (افغانستان).

به کرم پیله می‌ماند توانگرزاده‌ی نادان+ که می‌پوشد قبا ابریشم و گم می‌کند خود را (افغانستان)

 


قانون/ قوانین*****************

 

از رسم‌هایی بد، قانون‌های خوب پدید می‌آید (ایتالیا).

دارایی، نیمی از قانون است! (ایالات متحده)

در هر یک خروار قانون، یک مثقال مهر هم نیست! (فرانسه)

دفاع از خود نخستین قانون طبیعت است! (انگلیس)

عادات باید قانون را نرم کنند (آلمان).

غلام قانون باش تا آزاد باشی (افغانستان).

قانون با چرخ‌های طلایی حرکت می‌کند (مجارستان).

 


قهرمان/ پهلوان*****************

 

پس از جنگ، قهرمانان بسیاری خود را معرفی می‌کنند (آلمان).

پهلوان از پوست خربزه زمین می‌‌خورد (ایران).

پهلوان را بکش، اما به او ناسزا نگو! (آلبانی)

قهرمان می‌میرد و نامش گم نمی‌شود (غنا).

قهرمان‌ها هم همیشه پیروز نمی‌شوند (آلمان).

هر آن کس که شهنامه‌خوانی کند+ اگر زن بود پهلوانی کند (تاجیکستان)

یک کس را بکشی، قاتل می‌شوی؛ هزار کس را، قهرمان! (هندوستان)

 

کار و بیکاری/ عطالت/ مشغولیت/ عاطل و باطل*****************

 

آدم با کار هم زندگی‌اش می‌گذرد، اما با بازرگانی پول‌دار می‌شود (فنلاند).

آدم بی‌کار، درخت بی‌بار! (تاجیکستان)

آدم بی‌کار، عقل صد وزیر داره! (افغانستان)

آدم بی‌کار، یا دزد شود، یا بیمار! (افغانستان)

از بی‌کاری، بی‌ماری خوب‌تر است (افغانستان).

 

کار نیمی از تندرستی است (سوئد).

کار، خوشبختی است (گرجستان).

کار، مایه‌ی سعادت است (افغانستان).

کار، مرد را سرفرازی می‌بخشد (فنلاند).

مرد آن است که دست بر پشتش زنی، خاک بلند شود (چهارمحال).

ناخوشنودی، پیامدِ آسودگی است، آسودگی پیامدِ کار (قزاقستان).

هر کس دستش بجنبد، دهانش هم می‌جنبد (قرقیزستان).

 

کتاب و قلم/ نسک/ کلک/ خامه/ کراسه/ بوک*****************

 

آدم بی‌سواد جاتنگ‌کن روی زمین است! (ایران)

اگر سه روز کتاب نخوانی، سخنت سطحی می‌شود (چین).

آن کس که می‌خواهد بی کتاب چیزی بیاموزد، با الک آب به کوزه می‌ریزد (اتریش/ آلمان).

با سخن به آدم‌ها برای یک ساعت هشدار می‌دهند، با کتاب برای همیشه (روسیه).

بر سوالت جواب، نوشته‌اند بر کتاب (تاجیکستان).

 

سه سال کتاب خواندن، به خوبیِ شنیدن یک مباحثه نیست (چین).

قلم گفتا که من شاه جهانم+ قلم‌کش را به مقصد می‌رسانم (تاجیکستان)

کار قلم را شمشیر نکند! (ایران)

کتاب از نویسنده‌ی خود نه بهتر است، نه بدتر (ایالات متحده).

کتاب مانند گلستانی است که آدم در جیبش می‌گذارد (عرب‌ها).

کتاب، آموزگار بی‌زبان است (آلمان).

یک کتاب، یک دوست است (ایالات متحده).

 

کردار نیک/ اعمال خوب/ کار خیر/ عمل صالح*****************

 

آدم با نردبان به آسمان نمی‌رود، با کردار نیک می‌رود (اسپانیا).

آدم، برده‌ی کردار نیک است (مکه).

اگر دیدی کسی یک کردار نیک را انجام داده، صد لغزش او را به فرموشی بسپار (چین).

اگر کردار نیک هزینه‌ای نداشت و بخشندگی دل را به درد نمی‌آورد، انسان‌دوستان چه‌ها که نمی‌کردند! (موسویان)

 


کردار و کنش/ عمل/ اعمال/ تطبیق/ اجرا*****************

 

اگر به چهره‌ی من بخندی، به خدا خندیده‌ای؛ اگر به جامه‌ام بخندی، به درزی‌گرم خندیده‌ای؛ اگر به کارهایم بخندی، به خودم خندیده‌ای! (ایسلند)

کار را دل می‌کند (افغانستان).

به گفته‌ی خود کار کن تا به گفته‌ی تو کار کنند (افغانستان).

اگر خواستی بدانی چه بوده‌ای، بنگر چیستی؛ اگر خواستی بدانی چه خواهی شد، بنگر چه می‌کنی! (چین)

زنگی را از چهره، خودپسندی را از چگونگی راه رفتن، نادانی را از سخن، و دانایی را از کردار بازشناسند (روسیه).

 


کلیسا و کشیش/ آخوند/ ملا/ روحانی/ پیشوا/ مفتی/ شیخ***********

آخوند مفت که گیر بیاید، آدم موش‌‌های خانه را هم به هم عقد می‌کند! (ایران)

آدم به مقدسی که گند بزند، باور ندارد (آلمان).

آدم مقدس روی تخت نرم نمی‌خوابد (کولی‌های اروپای خاوری).

آدم‌های مقدس، خود را بر هوشمندان پدیدار نمی‌سازند (آلمان).

از راهی که به کشیش می‌خورد، بپرهیز! (روسیه)

از کرامات شیخ ما این است+ شیره را خورد و گفت شیرین است (ایران)

 

 


کنس و کنسی/ خسیس/ خست/ سخت/ خسیسی/ پست/ فرومایه/ فرومایگی*****************

 

آدم کنس، خری است که زر بارش کرده‌اند! (عرب‌‌ها)

از پول خسیس، ستاره نزدیک‌تر! (تاجیکستان)

از حاجی‌آقا طلب‌کار باش، نه انکار می‌کند، نه می‌دهد! (آذربایجان ایران)

اگر باغبان، کنس و تنگ‌چشم نباشد، باغ دیوار نمی‌خواهد (آذربایجان ایران).

اگر به آب، سیر شود، نان نمی‌خورد! (افغانستان)

با وجود تنگ‌چشمی، سوزن پرده‌پوش عالم است! (افغانستان)

باغ بخیل، سبز نمی‌شود (افغانستان).

 


کودک و فرزند/ طفل/ اطفال/ بچه/ اولاد*****************

 

از خُردانْ خطا، از بزرگان عطا (افغانستان)

از زناشوییِ کژ، فرزندان راست پدید آید (موسویان).

افعی کشتن و بچه نگه داشتن کار خردمندان نیست (افغانستان).

اگر بچه‌ای سخن خردمندانه‌ای گفت، باید زود او را از اتاق بیرون کرد [پیش از آن که سخن نابخردانه‌ای به آن بیفزاید] (موسویان).

آن کس که بچه‌ای در گهواره دارد، نباید با جهان درافتد (موسویان).

با بزرگان احترام و با خردان شفقت (افغانستان).

 

 

 

کوشش و تکاپو/ سعی/ تلاش/ همت*****************

 

آدم کم‌رو، به جایی نمی‌رسد (افغانستان).

آدم، فرزند کوشش‌های خویشتن است (عرب‌ها).

از بزرگان همت، از حردان خدمت (افغانستان).

آسان گردد هر آن چه همت بندی (افغانستان).

اگر از کوشش دست برداری، از زندگی دست برداشته‌ای (چین).

آن کس که بیش از اندازه تکاپو می‌کند، بی کامیابی می‌میرد (گرجستان).

 


کیفر/ جزا/ محکومیت*****************

 

آدم از چنگ کیفر می‌گریزد و از چنگ وجدان نی (آلمان).

آدم از کیفر بیزار است، اما گناه را دوست دارد (آلمان).

بالای تپه به هیچ کسی بدی نکن که خداوند در خانه‌ی خودت کیفرت را می‌دهد (آلبانی).

پیش از آن که دیگران را کیفر دهی، خودت را بده! (ایسلند).

دو چیز بر جهان فرمان می‌راند: پاداش، و کیفر (بوسنی).

قانون برای یاری به بالایی‌ها و کیفر پایینی‌هاست (روسیه).

کیفر نباید بزرگ‌تر از گناه باشد (آلمان).

گناه شیرین، کیفر تلخ را در پی دارد (آلمان).

یزدان، هنگامی که می‌خواهد به کسی کیفر بدهد، به او خرد می‌بخشد! (موسویان)

 

گدا و گدایی/ درویشی/ بی‌پولی/ فقیر/ دریوزه/ دریوزگری/ فقر/ سائل/ سوال/ سد معبر/ *****************

 

آخر شاه‌منشی، گدامنشی است (کرمان).

اگر خان جامه‌ی نو بپوشد، همه می‌گویند: «خجسته باد!» ولی اگر گدایی بپوشد، همه می‌گویند: «از کجا آورده‌ای!» (آذربایجان ایران)

بمیر و گدایی نکن! (افغانستان)

به گدا گفتند: «برو برای خودت کار پیدا کن!» گفت: «کو فرصت؟» (ایران)

پای گدا لنگ نیست، ملک خدا تنگ نیست! (افغانستان)

گدا بهر طمع فرزند خود را کور می‌خواهد (افغانستان).

گدا چون پادشه گردد جهانی را گدا سازد! (افغانستان)

گدا را رو بدهی، دعوی قوم‌وخویشی می‌کند! (ایران)

گدا را نه چیزی بده، نه چیزی بگو! (بختیاری‌ها)

 

گذشته/ گذشته‌ها/ ماضی/ قدیم‌ها*****************

 

جوان به فکر آینده و پیر به فکر گذشته (افغانستان)

زندگی از دو بخش ساخته شده: «گذشته: رویا، و آینده: یک آرزو (عرب‌ها)

برای سال گذشته برنامه ریختن، هنر نیست! (صربستان)

گذشته به‌جز سطل پر از خاکستر نیست (افغانستان).

گذشته، پل آینده است (افغانستان).

هیچ عاقلی، گرد گذشته نگشت (افغانستان).

 

گرسنه و گرسنگی/ جوع/ گشنه/ گشنگی*****************

 

از گرسنه پرسیدند: «دو پانزده چند است؟» گفت: «یک نان تمام!» (افغانستان)

اگر مادر و دختر همدیگر را دریابند، سک دانه بلوط هم گرسنگی‌شان را فرو می‌نشاند (کره).

به دهان گرسنه، نان و نمک بیشتر مزه دارد تا به دهان سیر، کیک (صربستان)

 


گناه/ ذنب/ جرم*****************

 

احتیاط، نصفش ثواب است و نصفش گناه (افغانستان).

اگر پول‌داری، گناه در برابر خدا؛ اگر بی‌پولی، در برابر مردم! (روسیه)

آن چه به گناه به دست آمده، به اندوه از دست می‌رود (ایسلند).

بی‌گناهی، پیش از هر چیز با پول ثابت می‌شود! (روسیه)

چشم و دل، دلالان گناه‌اند (موسویان).

خون ناحق دست از دامان قاتل برنداشت+ دیده باشی لکه‌های دامن قصاب را (افغانستان)

سه بار یک گناه را بکن، سپس خواهی پنداشت مجاز است! (موسویان)

شمال [نسیم] از جانب بغداد خیزد+ گناه مردم شط‌العرب چیست؟ (افغانستان)

شهر بزرگ، گناه بزرگ! (آلمان)

 

لغزش/ اشتباه/ غلط/ پالغز*****************

 

آدم خوب هم بی‌لغزش نیست (اتیوپی).

از لغزش‌های کوچک، لغزش‌های بزرگ زایند (آلمان)

آن کس که پی دوست بی‌لغزش می‌گردد، بی‌دوست خواهد ماند! (ایتالیا)

آن کس که لغزش‌هایش را بتوان شمرد، مرد بزرگی است! (مونته‌نگرو)

با پندار آسوده با خود خلوت کن، به لغزش‌هایت بیندیش و با دیگران سخن گوی، که دیگر از کاستی‌های دیگران چیزی نخواهی گفت! (چین)

جوانی لغزشی است که هر روز کمی درست می‌شود (آلمان).

دو لغزش، یک چیز درست را پدید نمی‌آورد، اما سه تا شاید (ایلات متحده).

 


مادر/ ام/ مام/ والده*****************

 

اگر از مادرت فرمان نبری، از زن‌پدر خواهی برد (آلبانی).

آن که زاییده مادر راستین نیست، مادر راستین آن کسی است که بزرگ کرده (موسویان).

با مشت مادر هیچ استخوانی نشکسته است (روسیه).

بچه‌ی بی‌پدر نیمه‌یتیم است، بچه‌ی بی‌مادر یتیم کامل (موسویان).

جز پدر معبودی و جز مادر بتی نداشته باش! (مغولستان)

 


مرد و زن/ نسا/ رجل/ آقا/ نسوان/ اناث/ *****************

 

آدم از آن چه که حوا می‌خواهد، گریزی ندارد! (صربستان)

آدم لخت بود و حوا پابرهنه! (موسویان)

الهی تنبون مرد دو تا نشه! (یزد)

به خاطر مردهاست که زن‌ها نمی‌توانند در برابر یکدیگر شکیبا بمانند! (فرانسه)

بهترین دارایی مرد، زن خوب، و تندرستی است (انگلیس).

جنگ زن‌وشوهر، بخش کردن آب با چاقوست! (کره)

 


مرگ/ موت/ درگذشت/ وفات/ فوت/ *****************

 

مرگ می‌گوید: «تاکنون هیچ‌کس بی آن که مرا گناهکار بداند، نمرده! (گرجستان)

عاقبت، مرگ آب‌باز [شناگر] در آب است (افغانستان).

هر که در زندگی، نانش نخورند، چون بمرد، نامش نبرند! (افغانستان)

خوردن و مردن بهتر از آرزو به گور بردن است (افغانستان).

هیچ‌کس جای زایشِ خود را نجسته، هیچ‌کس جای مرگ خود را نگزیده! (فنلاند)

دلاور، تنها یک بار می‌میرد، ترسو هزار بار (کردها).

زنده زندگی می‌خواهد، مرده گور و کفن (چهارمحال).

 


معجزه/ ورشکرد/ شاهکار/ شهکار*****************

 

آدم‌های مقدسی که دور نیستند، هیچ معجزه‌ای ندارند! (آلمان).

اگر پیرها می‌توانستند و جوان‌ها می‌دانستند، معجزه‌ها به حقیقت می‌پیوست! (بلغارستان)

اگر کسی معجزه را ببیند و در شگفتی فرو نرود، معجزه خودبه‌خود می‌گذرد (ژاپن).

معجزه را زمان می‌کند (آلمان).

معجزه سراغ کسی می‌رود که باورش دارد (فرانسه).

معجزه، تمامی ندارد (آلمان).

معجزه، دختر نادانی است! (انگلیس)

 

ملت و مردم/ قوم/ ملیت/ خلق/ تیره/ نژاد*****************

 

[اگر هم] از دین برآیی، از خلق نَبَرآ (سمرقند).

آن چه شمار بالایی از مردم را خوش آید، خدا را نیز خوش آید (قزاقستان).

آوای مردم، آوای خداست (رومانی).

اولْ خلق، بعد خدا! (تاجیکستان)

با مردم زمانه، سلامی والسلام! (ایران)

بالایی‌ها هر چه کنند، مردم همان را تقلید می‌کنند (چین).

تا زبان زنده است، ملت نمرده (چکسلواکی).

چشم مردم، تزاروست (آذربایجان ایران).

خوراک به میل خودت و لباس به میل مردم (ایران).

خوشبخت آن که خدمت خلق کند (سمرقند).

دست خدا با جماعت است (ایران).

ملتی که پس از رایزنی به کنش درآید، روی انحطاط را نخواهد دید (قزاقستان). 

من نیز بر آنم که همه خلق بر آنند! (ایران)

همه‌ی مردم آدم نیستند (آلمان).

هوا هر گونه باشد، مردم هم همان گونه‌اند (آلمان).

هیچ سرزمینی بی شیر نیست، هیچ ملتی بی تاخت‌وتاز (قزاقستان).

 

منع/ ممنوعیت/ قدغن/ ممنوع/ ممنوعات*****************

 

از منع، میل افزون‌تر شود! (ایران)

آن چه ممنوع است، دلچسپ‌ترین است (آلزاس فرانسه).

چشم، ممنوع سرش نمی‌شود! (آلمان)

در بهشت بیش از دوزخ ممنوعات خواهد بود ! (موسویان)

میوه‌های ممنوعه شیرین‌اند (آلمان).

نگریستن به شاه ممنوع نیست! (نروژ)

هر چه بیشتر ممنوع کنند، سیب‌ها سیرین‌تر می‌شنوند (آلمان).

 

میهمان/ مهمان*****************

 

از مهمانت پذیرایی کن و وی را نگه ندار! (چین)

آشِ کس، پسِ درِ کس! (سمرقند)

آن کس که با پیشکش می‌آید، بی‌گمان خواهشی دارد! (چین)

بز کشت و مرا مهمان کَد [کرد]+ خود خورد و مرا بدنام کد! (سمرقند)

جبر از مهمان، صبر از میزبان! (تاجیکستان)

 


 

میهن و میهن‌دوستی/ حب وطن/ وطن‌پرستی/ ناسیونالیسم/ وطن/ *****************

 

آدم، دور از میهن ارجش را از دست می‌دهد، اما دروغ ارزش می‌یابد! (چین)

از سرسبزی میهنت برخوردار شو، حتی اگر چیزی به‌جز خار نداشته باشد! (عرب‌ها)

اگر ملتی گرفتار درگیری باشد، میهن‌پرستان پیش می‌روند (چین).

برای من آب نوشیدنی میهنم، خوش‌تر از عسل بیگانگان است (عرب‌ها).

برای هر کس وطنش کشمیر است [کشمیر بسیار خوش‌آب‌وهواست] (افغانستان).

به جای آن که به کشور دیگران بروی و آن جا شاه باشی، بهتر است گدای کشور خودت باشی! (تورفان چین)

به شهر خود است آدمی شهریار (ایران)

چه حق، چه ناحق، سرزمین من! (انگلیس)

حب وطن از ایمان است (افغانستان).

حب وطن از ملک سلیمان خوش‌تر (افغانستان)

حفظ جان واجب است و حفظ وطن از آن واجب‌تر (افغانستان).

در سرزمین‌های دور ترا با نیم‌تنه و کلاهت می‌سنجند و در میهن، با پولت! (چین)

زنده و وطن، مرده و کفن! (سمرقند)

سرم را سرسرس متْراش ای استاد سلمانی+ که ما هم در دیار خود سری داریم و سامانی (ایران)

 


نادان/ ابله/ ساده/ احمق/ لوده/ دبنگ/ گاودنگ*****************

 

ابله به ابله خوش است! (ایران)

احمق آن است که بالاتر نشست+ استخوانش زودتر خواهد شکست! (مولانا/ ایران)

آدم تا زنده است چیز می‌آموزد و سپس نادان می‌میرد! (یوگسلاوی)

از جاهل چنان گریز که از شیر گریزی (افغانستان).

از جلوی بز ترسند و از پشت اسب و از همه سوی نادان! (موسویان)

 


نادانی/ جهالت/ تغافل/ حماقت/ بی‌دانشی/ احمقی/ لودگی/ سادگی **********

 

اعتراف به نادانی، دانایی؛ و اقرار به ناتوانی، توانایی است (ایران).

بدبختی، همسایه‌ی نادانی است! (روسیه)

برای درمان نادانی، گیاهی نرسته است! (ژاپن)

بزرگ‌ترین نادانی، نشان دادن نادانی خود است (آلبانی).

کار با نادانیِ تنها پیش نمی‌رود، باید کمی پررو هم بود! (موسویان)

نادانی مرد به اندازه‌ی نادانی زن، آشکار نمی‌شود (کامرون).

نادانی مردم برای کشیش‌ها سرچشمه‌ی درآمد است! (روسیه)

نادانی، خودش کیفر خودش را می‌دهد (آلمان).

نبرد ایزدان هم با نادانی به جایی نرسیده است (آلمان).

یک بار زناشویی کردن بایسته است، دو بار نادانی، سه بار دیوانگی! (دانمارک)

 

نام و بدنامی/ شهرت/ خوشنامی/ بی‌آبرویی/ خوش‌نامی************

 

اسم در کن، هر چه می‌خواهی بکن! (ایران)

اگر مردْ نام خود را تباه نسازد، نامْ مرد را تباه می‌سازد! (فنلاند)

آن چیزی باش که دوست داری نامیده شوی! (اسکاتلند)

آوازه، از زندگی دیرپاتر است (ایرلند).

آوازه‌ی ژنرال از هزاران لاشه ساخته شده است! (چین)

 


ننگ/ عار/ *****************

 

از مرگ نترس، از ننگ بترس! (گرجستان)

در پلیدی افتادن ننگ ندارد، ننگ آن است که نخواهی برخیزی! (ایتالیا)

مردن به نام، به که زندگی به ننگ (ایران).

مرگ فقیران و ننگ بزرگان صدا ندارد (لارستان).

ننگ بر بیکاره و آن که مادرش را قلقلک داده! (سودان)

هیچ خانواده‌ای نیست که یک لکه‌ی ننگ نداشته باشد (گرجستان).

 

نیکی و پاسخ آن/ خیر/ احسان و جواب احسان/*****************

 

احسان بی‌سوال به فیض آشناتر است (افغانستان).

آدم خوب را نمی‌توان پایین نگاه داشت (ایالات متحده).

بنده به خیر و شر خود نمی‌فهمد (افغانستان).

به بد، بد؛ به خوب، خوب! (گرجستان)

 


 

وفا و بی‌وفایی*****************

 

بخت به هیچ کسی وفا نمی‌کند (آلمان).

در زمین شوره نیشکر نباید کاشت+ از ناجنسان چشم وفا نباید داشت (سمرقند)

درختی که یک سال بار ندهد، می‌برندش؟ (بختیاری‌ها)

دوست باوفا، گنج بزرگی است (آلمان).

شو و مو و رو وفا نداره (هرات).

 


همبستگی/ اتحاد/ اتفاق*****************

 

آب اگر صد پاره گردد، باز با هم آشناست! (تاجیکستان/ افغانستان)

آب با آب می‌خورد، زور می‌بردارد (افغانستان).

آب به آب می‌خورد، زور بر می‌دارد (ایران).

آب کوزه در اثر نفاق، خشک می‌شود (افغانستان).

هر جا کسان بسیاری باشند، جشن است (قزاقستان).

هر جا همبستگی هست، صلح هم هست (ترکیه).

همبستگی هر جا باشد، زندگی راستین همان جاست (آذربایجان ایران).

همبستگی، مایه‌ی خوشبختی است (قزاقستان).

همبستگی، نیرومند می‌کند (ایتالیا).

یک چنبر زنجیر که بگسلد، همه‌اش از هم گسسته است (موسویان).

یکی برای همه، همه برای یکی (سوییس).

 

همسایه*****************

 

آدم به دستمایه‌ی خود نگاه می‌کند، نه به همسایه‌ی خود (هرات).

آدم سر خدا را آسان‌تر می‌تواند کلاه بگذاردتا سر همسایه را (یونان).

از صد خویش، یک همسایه بیش (افغانستان).

آفتاب خانه‌ی همسایه گرم است (ایران).

اگر خواستی بدانی در خانه‌ات چه خبر است، به خانه‌ی همسایه برو! (موسویان)

 


همسر*****************

 

اگر خدا بخواهد به کسی یاری کند، زنش را می‌گیرد! (فرانسه)

اگر زن خوب بود، خدا هم زن داشت! (گرجستان)

اگر کسی زنش را سه روز نزند، زنْ روباه می‌شود! (کره)

 


هنر*****************

 

آدمی را نسبت به هنر است، نه به پدر (افغانستان)

بلبل ز هنرمندی گرفتار قفس شد+ از بی‌هنری فراغتی دارد زاغ (تاجیکستان)

به یک مرد، چل هنر کم است (تاجیکستان).

جمال مرد، به علم و هنر است (افغانستان).

 

 

مردی و جوانمرد/ فتی/ کاکه/ لوتی*****************

 

آخر شاطری، کاه‌فروشی‌ست! (افغانستان)

از مرد، گُردی! (افغانستان)

از مردی تا نامردی یک قدم است (افغانستان/ هرات).

آفت مرد، خلاف به وعده است (افغانستان).

به ناکام مردن از آن بهتر که زیر منت زور رفتن (افغانستان).

حمله کردن از عقب، کار نامردان است (افغانستان).

دیگ مردان به چهل سال جوش می‌آید (کردستان ایران).

رقص اندر خون خود، مردان کنند (ایران).

سخی در هر دو عالم سربلند است (افغانستان).

سگ خوب، یک گذرِ شهر را بیدار می‌کند؛ مرد خوب، یک شهر را (تورفان چین).

شجاعت، زیور مرد است (افغانستان).

 


 

گران و ارزان/ ارزانی و گرانی*****************

 

آدم‌ها خوب و بد دارند، چنان که کالاها گران و ارزان (چین)

از ارزان، چیزی گران‌تر نباشد! (آذربایجان ایران)

پشیمانی، گران است (اسپانیا).

پول گران‌بهاترین کالاست! (روسیه)

چه گنجی گران‌بهاتر از زن خوب است؟ (ایسلند)

آب ایستاده، کنار خود را لجن‌زار می‌کند (موسویان).

 

 

****پایان*****

 

 

 

 

 

سرچشمه‌های پارسی و لاتین

 

 

اسراری، م.؛ ضرب‌المثل و مقال‌های تاجیکی، نشریات دولتی تاجیکستان، استالین‌آباد، 1956.

افشار، ایرج؛ مثل‌های یزدی، در: فرهنگ ایران‌زمین، جلد دوم، تهران، 1333.

اقتداری، احمد؛ مثل‌های لاری، در: فرهنگ ایرن‌زمین، جلد دوم، 1333.

اکبری شالچی، امیرحسین؛ نمونه‌ی مثل‌های تاجیکستان، (دست‌نویس).

امام جمعه، سید جمال‌الدین؛ متل‌های شوشتری و برخی زبانزدها، بنیاد نیشابور، تهران، 1363.

امانف، ر. و دیگران؛ کلیات فلکلور تاجیک، جلد چهار، ضرب‌المثل‌ها، آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان، اینستیتوت زبان و ادبیات به نام رودکی، نشریات دانش، دوشنبه، 1968.

بقایی، ناصر؛ امثال فارسی در گویش کرمان، مرکز کرمان‌شناسی،  تهران 1370.

دبیرسیاقی، محمد، گزیده‌ی امثال و حکم، کمیسیون ملی یونسکو، بهمن 1358.

ستوده، منوچهر؛ امثال سمنانی، در فرهنگ ایران‌زمین، جلد دوم، تهران، 1333.

ستوده، منوچهر؛ مثل‌های فیروزکوهی، در: فرهنگ ایران‌زمین، جلد دوازدهم، تهران، 1343.

ستوده، منوچهر؛ مثل‌های گیلکی، در: فرهنگ ایران‌زمین جلد یکم، تهران، 1332.

سهیلی، مهدی؛ ضرب‌المثل‌های معروف ایران، انتشارات شرق، تهران، 1363.

شکورزاده، ابراهیم؛ ده هزار ضرب‌المثل فارسی، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد، 1372.

شکورزاده، ابراهیم؛ عقاید و رسوم مردم خراسان، انتشارات سروش، تهران، 1363.

شهرانی، عنایت‌الله؛ ضرب‌المثل‌های دری افغانستان، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، تهران، 1382.

شیرمحمدوف، بهرام؛ ترانه‌های سمرقند، جلد دوم، آکادمی فن‌های تاجیکستان، نشریات دانش، دوشنبه، 1966.

طاهری، محمدجعفر؛ ضرب‌المثل‌ها، ویرجینیا، دلو 1369.

عبدالهی موگویی، احمد؛ ترانه‌ها و مثل‌های بختیاری، موسسه‌ی فردا، اصفهان، 1372.

فاضل‌اف، م.؛ فرهنگ عباره‌های ریخته‌ی زبان حاضره‌ی تاجیک، نشریات دولتی تاجیکستان، دوشنبه، 1963.

فاضل‌اف، م.؛ گلچین ضرب‌المثل‌ و مقال‌های تاجیکی و فارسی، آکادمی فن‌های تاجیکستان، اینستیتوت زبان و ادبیات به نام رودکی، نشریات دانش، دوشنبه، 1976.

فاضلی، محمد؛ امثال و اصطلاحات چهارمحال، نشر فردا، اصفهان، 1372.

فتاحی قاضی، قادر؛ امثال و حکم کردی، انتشارات دانشگاه تبریز، 1364.

فکرت، محمدآصف؛ فارسی هروی، زبان گفتاری هرات، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، 1376.

مقتدری، علی؛ ضرب‌المثل‌های فارسی در افغانستان، در: فرهنگ ایران‌زمین، جلد هفتم، تهران، 1338.

مهرین، مهرداد؛ برگزیده‌ی ضرب‌المثل‌های نود و دو کشور جهان، کانون معرفت، تهران، 1343.

میرپور، میرعبدالقدوس؛ ضرب‌المثل‌ها و کلمات قصار، دانش کتابخانه‌ی دهکی نعلبندی پشاور، حمل، 1374.

نیر، حسن؛ فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات رایج در شیراز، انتشارات قلم، تهران، 13

 

 

Apendoorn, C. C. L., Spreekwoorden Verklaard, het Specturm

BV 1987.

Aranda Charles, Dichos: Proverbs and Saying from The Spanish, Santa Fe, New Mexico: Sunstone Press, 1977.

Artmann, H. C., Je länger ein Blinder lebt, desto mehr sieht er, Judische Sprichwoerter, Insel Verlag, Frankfurt am Main, 1965.

Ayalti, Hanan j., Yiddish Proverbs, New York, Schocken Books, 1963.

Barberis, Franco, Deutschschweizerische Sprichwörter, Rorschach: Nebelspalter Verlag, 1960.

Barton, John, A Select of English and german Proverbs, Proverbial Expressions and Familiar Quotations, with Translation. Hamburg: Conrad Kloss, 1896.

Bauer-Czarnonski, Francis. Proverbs in German and English. London: Hill, 1920.

Baz, Petros, A Dictionary of The Proverbs, New York, Philosophical Library, 1963. 

Belcour, G. A Selection of The Mast Used French Proverbs with English Equivalents. London: Stanford, 1882.

Beveridge. Erskine, ed Fergusson´s Scottish Proverbs From the Original Print of 1641, Together with a Manuscript of about the Same Period Hitherto Unpublished. Edinburgh: Scottish Text Society, 1924.

Boggs, Ralph S. and I. joseph Dixson. Everyday Spanish Idioms. New York: Regents Publishing, 1978.

Bonsack, Wilfried M. Arabische Sprichwörter, Das Kamel auf der Pilgerfahrt, 1985.

~ Unter einem Regenbogen bin ich heut gegangen, Sprichwörter, Schnurren und Braüche Südosteuropäischer Zigeuner, Gustav Kipenheuer Verlag, Leipzig u. Weimar, 1982.

Bueld, Heinrich, Niederdeutsche Sprichwörter Emo und Issel, Aschendorff Münster, 1983.

Carbajo, Antonio, Spanish Proverbs: A Compendium of the Philosophie and Wisdom of the Spanish Race, Miami Springs, Florida: Language Research Press, 1964.

Celorio, Marta and Annette C. Barlow, Handbook of Spanish Idioms, New York: Regent Publishing, 1973.

Cheviot, Andrew, Proverbs, Proverbial Expressions and Pupular Rhymes of Scotland, London: Alexander Gardner, 1896. Detriot: Gale Research Co., 1963Christine B., Les Proverbes Dans les patios de la Suisse, 1984.

Cobus, Ruben, Southwestern Spanisch Proverbs/ Refranes espanoles del sudveste, Cereillos, New Mexico: San Marcos Press, 1973.

Cox, H. L. in samenwerking met A. M. A. Cox-Leick, drs. Y. F. Hiemstra, Prof. dr. P. K. King, Van Dale Lexicografie, Utrecht/ Antwerpen, 1989.

Davidoff, Henry, A World Treasury of Proverbs from Twenty-five Languges, London, Cassel, 1953.

Fetzer, Dorthee, Volksweisheiten und Bauerergeln, Bindlachi: Gondrom Verlag, 1990.

Fraenger, Wilhelm, Das Bild der Niederlaendische Sprichwörter, neu hrsg. von Michael Philipp, Amsterdam, Castrum Pergrini press, 1999.

Flechsic, Werner, Ostfälische Sprichwörter, Weisenhaus-Buchdruckerei u. Verlag, Brannschweig, 1974.

Frank, Sebastian, Volkskundliche Quellen, hrsg. von Wolfgang Mieder, Hildesheim, Zuerich, New York, 1987.

Friebertshaeser, Hans, Sprichwöter aus Hessen, Husum Druck-u. Verlag, 1989.

Gaffney, Sean and Saemus Cashman, Proverbs and Saying of Ireland, Dublin: Wolfhound Press, 1974.

Galloway, Clifford H., Spanish Proverbs and Random Selection, with Their English Translation, New York: Spanish-American Printing Co., 1944.

Glick, David H., Proverbs of the Pennsylvania Dutch, Smoketown, Pennsylvania: Brookshire, 1972.

Gluski, Jerzy, Proverbs, Amsterdam, London, New York, 1971.

Harrebomee, P. j. Spreekwoordenboek der Nederlandsche  Taal, 3 dl., Utrecht, 1858-1870.

Hassell, James Woodraw. Middle French Proverbs, Sentences and Proverbial Phrases. Toronto: Pontifical Institute of Mediaeval Studies, 1982.

Henderson, Andrew. Schottish Proverbs, Glasgow: Thomas D. Marison, 1881. Reprint. Detroit: Gale Research Co., 1969.

Herrmann, Konrad, Reiskörner fallen nicht vom Himmel, Chinesische Sprichwörter, Leipzig, Weimar, Gustav Kiepenheuer Verlag, 1984.

Hesser, P. J., Sprichwörter, Phrasen und Redenarten, Missionsdruckerei, Tsingan, 1909.

Horst u. Annelies Beyer, Sprichwörterlexikon, VEB, Bibliographisches Institut, Berlin, 1989.

Huizinga, A., Nederlandse zegswijzen, Elsdvier-Amsterdam, Bruessel, Mcmlxv, 1965.

Iscla, Luis, English proverbs and Their near equivalentens in Spanish, French, Italian and Latin, New York, Bern, Petersburg, 1995.

Juergen, Berndt, Sprichwörter aus Japan, Verlag Volk u. Welt, Berlin, 1986.

__, Die ganze Welt steht auf der Spitzen Zunge (Judische Sprichwörter), Gustav Kiepenheuer Verlag GmbH, Leipzig u. Weimar, 1991.

Kelly, James, A Complete Collection of Scottish Proverbs. Explained and Made Intelligible to the English Reader, London: William and John Innys, 1721, Reprint. Darby, Pennsylvania: Folcroft Library Edition, 1976.

King, Victor Louis, Yes You Can Say That, Wisdom of the people, Brand Brook, New Jersey, 1956.

Kirchberger J. H., Das Grosse Krueger Zitatenbuch, Wolfgang Krueger Verlag, 1977.

Kirchner , Mark, Sprichwörter der Kasachen, Harrassowitz Verlag. Wiesbaden, 1993.

Kirchhofer, Melchior, Wahrheit und Dichtung, Sammlung schweizerischer Sprichwörter, Georg Olms Verlag, Heidesheim, Zuerich, New York, 1997.

Kremer, Edmund Philipp, German Proverbs and Provebial Phrases with their English Counterparts, Stanford, California, Stanford University Press, 1955.

Krugskamp, C., Apologische Spreekwoorden, Martinus Nijihoff, 1948.

Langnas, Losaac A., 1200 Russian Proverbs, The Wisdom Library, New York, 1960.

Lindow, Wolfgang u. Schuppenhauer, Claus, Plattduetsche Snaecke, Carl Schuenemann Verlag, Bremen, 1978.

Luciani, Vincent. Italian Idioms with Proverbs, New York: S. F. Vanni, 1964.

MacCon Lomaire, Liam, Ireland of the Proverb, Town Hause, Dublin, copyright Masters Press, Grand Rapids, Midichigan USA, 1988.

Mandos, H., and Mandos-van de Pol, M., De Brabantse Spreekwoorden, Hein Mandosstichting, Waalre, 1988.

Marchand, Charles M., Five Thousand French Idioms, Gallicisms and Proverbs, Paris, J. Terquem, 1905.

Mariette, A., French and English Idioms and Proverbs, 3 vols., London< Hachette, 1896-1897.

Massa, Gaetano, Italian Idioms and Proverbs, New York, las Americas, 1940.

Matzen, Raymond, Proverbes et Dictions D´Alsace, recueillis, Traduits et commenter´s par Raymond Matzen, Alsacien-francais, Paris, 1987.

Meek, Donald E., ed. The Campbell Collection of Gaelic Proverbs and Proverbial Sayings, Inverness, Gaelic Society, 1978.

Mieder, Wolfgang, American Proverbs, Peter Lang Publishing, Bern, Frankfurt am M. New York, Paris, 1989.

~, Die Biblischen Sprichwörter der deutschen Sprache, Peter Lang, Bern, Frankfurt am Main, New York, Paris, 1987.

~, The Prentice-Hall encyclopedia of world proverbs, Perntice-Hall, Inc., Englewood Cliffs, New Jersey, 1986.

Miller Fogel, Edwin, Prowerbs of The Pennsylvania Germans, with an introduction by Wolfgang Mieder, Bern, Berlin, Frankfurt a. M., New York, paris, Wien, Peter lang, 1995.

Müller, Ferdinand, Proverbes Francais, faranzösische Sprichwörter, Deutscher Taschenbuch Verlag GmbH u. Co. KG München, Originalausgabe, Oktober, 1979.

Murison, David, Scots Saws; From The Folk-Wisdom of Scotland. Edinburgh: Mercat Press, 1981.

Mujtehedi, Ali Asghar, Azerbaijanian Proverbs, Middle Eastern Series: No. 5, Jahan Book Co., 1984.

Negris, Alexander, A Dictionary of Modern Greek Proverbs with an English Translation, Edinburgh, Thomas Clark, 1831.

Nicolson, Alexander, A Collection of Proverbs and Familiar Phrases Based on Macintosh`s Collection, Edinburgh: Maclachlan and Stewart, 1881.

Opoku, Kofi Asare, Speak to the Winds, Proverbs from Afrika, New York, Lothrop, Lee and Shepard, 1975.

Orahilly, Thomas, M. A. Dublin, A miscellany of Irish Proverbs, The Tlbot press limited, 1922.

Otto, August, Die Sprichwörter und der Römer, Leipzig, Taubner, 1890-1968.

Payen-Payne, James Bertrand de Vinche, French Idioms and Proverbs, Oxford University Press, 1924.

Permjakow, G. L., Dreihundert allgemeingebäuerchliche russische Sprichwörter und Sprechwörtliche Redenarten, VEB Enzyklopaedie, Leipzig, 1986.

Portmann, Paul F., Ohne Wii und Brot isch d´liebi Tod, Schweizerische Sprichwörter, Frauenfeld, Huber, 1999.

Ramsay, Allan, A Collection of Scots Proverbs, Edinburgh, Ramsay, 1737, Reprint Edinburgh, Harris, 1979.

Raub, J., Plattdeutsche Sprichwörter und Redenarten zwischen Ruhr und Lippe, Münster Wetfalen, Aschendorff, , 1976.

Rauch, Karl, Sprichwörter der Völker, R. Löwitz, Wiesbadan, 1977.

Rehbein, Detlev, Auch des Zaren Ochse hat nur zwei Hörner, Verlag der Nation, Berlin, 1990.

Rehbein, Detlev, Tür zu, die Heiden kommen, Sprichwörter aus den Niederlande, Union Verlag, Berlin, 1984.

Robert, T. R., The Proverbs of Wales, A Selection of welsh Proverbs with English Translation, Penmaenmawr: Jones 1885, London: Griffths, 1909.

Rotta, Nikolaus, Albanische Sprüche und Redensarten, Hrsg. von Georg Rekmezi, Buch und Kunstdrueckerei Josef Roller und Comp, 1914.

Rovira, Luis Iscla, Spanish Proverbs, A Survey of Spanish Cultur and Civilization, Lanham, Maryland, University Press of America, 1984.

Ruprecht Paque, Auch schwarze Kühe geben weisse Milch (Sprichwörter aus Afrika), Matthias-Gruenewald-Verlag,Mainz, 1976.

Schmelz, Richard, Sprichwörter, Volk und Wissen, Volkseigner Verlag, Berlin, 1989.

Schulte-Berge, Erich, Ein kluges wort zur rechten Zeit, 19 Baendchen/20 Baendchen, Veröfentlicht im Selbstverlag des Verfassers, Federal Republic of Germany.

Selk, Paul, Sprichwörter und Redenarten aus Schleswig-Holstein, Hussum Druck-u. Verlag, Hussum, 1980.

Serowy, helmut, Wenn´s dem Esel zu wohl ist…, Landbuch-Verlag GmbH, Hannover, 1983.

Simrock, Karl, Die deutsche Sprichwörter, Philipp Reclam, Stuttgart, 1988.

Somon, Weininger, Vielsprachige, comparative Sprichwörtersammlung, Hamakor Press, Jerusalem, 1992.

Socin, Alberst, Arabische Sprichwörter und Redenarten, Wiesbaden, Saendig, 1967.

Spalding, Keith and Kenneth Brooke, An Historical Dictionary of German Figurative Usage, Oxford: B. Blackwell, 1952.

Stabell Bilgrav, Jens A. A., 20000 Proverbs, Copyright by Jens A. A. Stabell Bilgrav, Copenhagan, 1985.

Taylor, Archer, A Dictionary of American Proverbs and Proverbial Phrases, 1820-1880 by A. T. and Bartlett Jere Whiting, University Press, 1958.

Stoett, F. A., Nederlandse spreekwoorden en Gezegden, N. V. W. J. Thieme en cie-Zutphen-McmL III, Nied Na, 1953.

Storoemberg, Reinhold, Grichische Sprichwörter, Eine neue Sammlung, Goeteborg, 1961.

Strauss, Emanuell, Dictionary of European Proverbs, London and New York, 1994.

Stucki, Karl, Schweizerische Sprichwörter, Rascher, Zuerich, 1918.

Terlaan, K., Nederlandse spreekwoorden spreuken en zegswijzen, Gravenhagen,Djakarta, 1951.

Timothy, Nelson, O du armer Luther…, hrsg. von Wolfgang Mieder, Peter Lang, 1992.

Tratsaert, Jah, National Proverbs: Belgium. London: Palmer, 1915.

Turner, K. Amy, National Proverbs Serbia, London, Palmer, 1915.

Van Hong, Lueong, Sprichwörter und Rätsel Deutsch-Vietnamesisch, Nha Xuat Ban Tre, 1992;

Vaughan, Henry Halford, Welsh Proverbs with English Translation, London: Kegan Paul, Trench and Co. 1889. Reprint. Detroit: Gale Reaserch Co., 1969.

Von Hoermann, Ludwig, Volkstuemliche Sprichwörter und Redenarten aus den Alpenländer, by Edition Loewenzahn, Innsbruck, 1994.

Von Lipperheide, Franz Freiherren, Sprichwörterbuch, Berlin, 1961.

Will A., Oesch, Portugisische Sprichwörter, Copyright,  Rascher Verlag, Zuerich, 1945.

~, Schwedische Sprichwörter, Rascher Verlag Zuerich, 1946.